Hoe het allemaal begon.

We zijn 1 februari 2004 teruggekomen uit Roemeni� met een vast voornemen. Lees onderstaand stukje maar eens uit het reisverslag dat wij online hebben bijgehouden tijdens onze tocht naar Roemeni�

 Alexandra

's Avonds gaan we weer op pad (en wij maar denken dat de dag nu toch wel voorbij was). We gaan naar Told, een klein dorpje aan de Roemeense grens. Daar treffen we de vijftienjarige Alexandra in een koud zigeunerhuisje. Ze is Roma, intelligent, geweldig met kinderen (een aantal dagen per week vangt ze er een stuk of 25 op) , ambitieus, verantwoordelijk (als vader en moeder werken voedt zij haar broertjes en zusjes op) en volstrekt kansloos. Imre doet een boekje open over de discriminatie van Roma's. Officieel mag het natuurlijk niet maar in de praktijk worden Roma's van winkel tot kroeg en van straat tot school behandeld als uitschot.
En Alexandra wil leren. Sterker nog, ze wil leren leren. Ze wil naar Nederland om de taal te leren (90% van de hulp aan zigeuners in die regio wordt volgens Imre door Nederlandse organisaties gegeven) en daarna wil ze terug naar Roemeni� om de kinderen daar les te geven. We praten wat op haar in, grote stap, familie achterlaten, eenzaamheid, hard werken en zo, maar haar besluit staat vast, ze wil leren in Nederland. En het blijkt geen opwelling te zijn. Volgens Imre staat haar besluit al vijf jaar vast en wacht ze geduldig op een eventuele kans. We nemen de proef op de som en vragen haar of ze desnoods nu met ons mee terug zou gaan en waar haar hele familie bij staat zegt ze 'natuurlijk' zonder ook maar met haar ogen te knipperen. Dit moet vervolgd worden.....

 Hoe het nu allemaal verder gaat.

En nu zit alles in een stroomversnelling. We hebben een aantal mensen bereid gevonden om als een soort vangnet voor Alexandra te fungeren. Gedurende haar verblijf in Nederland, en dat zal een of twee jaar worden, moet er een groep zijn die de vinger aan de pols houdt. In deze groep zitten Ben Wanders (politieambtenaar) uit Midwolda,  Menno Klaver (psychiater) uit Woudbloem, Imola de Jong (lerares Hongaars) uit Leek en Kees Pol (gemeenteambtenaar Sociale Dienst) uit Delfzijl. Deze begeleidingsgroep wordt gecompleteerd door John en Olly van de stichting Annovyn.
Verder zijn we in een vergevorderd stadium beland wat betreft de opleiding(en) die Alexandra hier zou kunnen volgen. Samen met Harry Schilthuis van het Gomarus College / Menso Alting College wordt er voor een opleiding gezorgd waar zij later in Roemeni� weer verder mee kan.

 Het eerste onderdak is er.

Voor de zomervakantie kan Alexandra 2 maanden in Groningen en 1 maand in Midwolda verblijven. Ze zal die periode kunnen gebruiken om wat Nederlands te leren en kennis te maken met Nederland en de school. Het programma moeten we nog in detail uitwerken. We kunnen nu verder omdat we iemand bereid hebben gevonden Alexandra in huis te nemen als er niet een, volgens deze persoon, beter gastgezin kan worden gevonden. Huisvesting is nu geen belemmering meer! We hebben de papieren voor het visum besteld.

 Een familie heeft zich gemeld.

Er heeft zich een familie gemeld die in principe bereid is Alexandra op te nemen. We gaan maandagavond 16/02 kennis maken en informatie geven. Deze familie wil niet over een nacht ijs gaan. Wij ook niet. Wat dat betreft zijn we het met elkaar eens. Het gezin heeft een dochter op het Gomarus college die ongeveer even oud is als Alexandra.
In de komende week gaan we de plannen met de school verder uitwerken.

 Het gastgezin is gevonden!

Op 16/02 rond een uur of negen 's avonds brengen we een bezoek aan de heer en mevrouw Uil in Midwolda en hun jongste (vijftienjarige!) dochter Carolien. Zij zit op het Gomarus college in Groningen en reist iedere dag met de bus of met de trein op en neer. Zij hadden al aangegeven dat Alexandra met haar mee kon reizen maar bleken ook zeer ge�nteresseerd in hoe het verder met Alexandra geregeld was.
Zodoende volgt dit gesprek over de consequenties van een eventueel gastouderschap. Maar eigenlijk blijkt uit alles dat het besluit van de familie Uil al vaststaat. Alexandra is welkom en wordt met liefde in hun gezin opgenomen.
De stukjes van de puzzel die moeten leiden tot de scholing en huisvesting van Alexandra vallen zo langzamerhand zo mooi in elkaar dat diegenen die geloven in toeval (Olly?) het wel heel moeilijk krijgen.
Er wacht ons nog een kluif wat betreft de papierberg die het langs offici�le weg mogelijk moet maken om Alexandra hier te krijgen, maar op alle andere fronten gaat het ons (lees: Alexandra) voor de wind!

 Alexandra heeft een paspoort.

Imre Koszta heeft een paspoort voor Alexandra aangevraagd en vandaag gekregen. Het lijkt misschien een klein detail tussen alle andere zaken die geregeld moeten worden maar zonder paspoort wordt het wel erg lastig om de grens tussen Hongarije en Oostenrijk over te komen. Imre geeft vandaag nog alle gegevens van Alexandra door zodat we de offici�le documenten voor haar verblijf in Nederland kunnen aanvragen.
Er kwam nog meer goed nieuws uit Hongarije. Babi kan beginnen met haar revalidatie in de vorm van fysiotherapie. Helaas dekt de verzekering de kosten niet dus daar moeten we nog iets op verzinnen. Los daarvan is het feit dat ze in deze fase beland is natuurlijk geweldig nieuws.

 Alexandra's paspoort (en vader).

De vader van Alexandra met het paspoort van zijn dochter.
Naarmate we meer lezen over de geschiedenis van de Roma beseffen steeds vaker hoe uniek het verhaal van Alexandra is. Die geschiedenis leert ons dat hun situatie vanuit zoveel perspectieven uitzichtloos is, dat ontsnappen vrijwel onmogelijk lijkt. Ze berusten min of meer in het lot dat ze vanuit hun verleden hebben meegenomen en leven in de veronderstelling dat het toch nooit beter zal worden.
En dan is daar een meisje dat bereid is alles achter te laten voor die ene kans om er boven uit te stijgen. Niet om er zelf beter van te worden, maar om haar "volk" te helpen.
En gelukkig heeft ze ouders die haar die kans gunnen terwijl er zoveel zijn die hun kinderen moeten aansporen tot bedelen en stelen om te kunnen overleven.
Zo kan het gebeuren dat een Roma-vader het paspoort van zijn dochter trots omhoog houdt terwijl hij beseft dat ze langdurig weg zal zijn.

 Afrondende gesprekken Menso Alting.

We hebben het Menso Alting college bezocht om de afrondende gesprekken te voeren met Tjeerd Nanninga, de opleidingsdirecteur Zorg en Welzijn/Economie.

Alexandra is welkom om een opleiding aan het Menso Alting College te volgen. Ze zal deel uit gaan maken van een kleine groep leerlingen die door Greet Helmholt en Jurrien Jongman gecoacht gaan worden. Zij zien het als een enorme uitdaging om Alexandra alles te leren wat zij nodig heeft om haar doel te bereiken, namelijk terug gaan naar Hongarije/Roemeni� om de Roma-kinderen daar te helpen.

In de periode voor de zomervakantie zal ze alvast een aantal dagdelen op het Menso Alting College en drie middagen per week op het kinderdagverblijf "de Blokkendoos" kunnen meedraaien.

Er wordt druk gewerkt aan een plan om haar zo snel mogelijk de beginselen van de Nederlandse taal bij te brengen zonder haar te veel onder druk te zetten.

Het aftellen naar de dag waarop wij haar op kunnen halen uit Hongarije is begonnen. Wat hebben we in korte tijd veel bereikt dankzij de inzet en liefde van velen.

 Eindelijk we gaan Alexandra halen

16 april. Het is eindelijk zover. Wij gaan voor de tweede keer dit jaar naar Hongarije. Deze keer niet zozeer om iets te brengen maar om Alexandra op te halen die acht weken in Nederland zal blijven.

zie: het reisverslag

 Terug naar huis

9 juni gingen we met een groep mensen uit Midwolda op weg naar Hongarije. Szandra zal de zomer doorbrengen in haar vertrouwde omgeving in Told.
De familie Rost�s stond erop een feestmaal voor ons te bereiden. Het was geweldig. Het weerzien van Sandra met haar ouders en het eten.
Heelaas voor ons (Joke en John) was het bezoek van zeer korte duur. We moesten terug omdat mijn (John�s) vader was overleden. Het afscheid van Szandra vond dan ook per telefoon plaats. Ze was heel verdrietig. In de daarop volgende weken belde vaak op om ons even te troosten. Ondanks haar kleine woordenschat wist ze altijd woorden te vinden ze vertelde dat zij en vader en moeder elke dag baden voor oma en ons.
Weer bleek ons dat het toch een heel speciaal meisje is.

 Terug in Nederland

Op 25 augustus kwam Szandra terug in Nederland. Het weerzien bij de familie Uil was kort. Ze was op. Op van de reis. Op van de week kamp ervoor. Op van de emoties. Tegen Joke zei ze toen ze al in haar bed lag: "Een jaar? Lang hoor. Ik volgende week Hongarije."
Als je wilt dan ga je terug! We hebben het steeds tegen haar gezegd en zo moet het ook zijn het is haar keuze en zij bepaalt haar eigen leven.
Nu volgt een periode van wennen bij het gastgezin. Wennen aan Carolien.
Wennen aan reizen met de bus naar Groningen.

 De eerste maanden

De eerste maanden zijn voorbij gegaan. E�n week werd twee weken werd twee maanden. Geen woord over teruggaan naar huis.
Het ging na een aantal weken echt klikken tussen Carolien en Szandra. Lientje is echt een zusje geworden. Een zusje waar je geheimen mee deelt. Geheimpje over die lieve jongen en andere dingen. Ja jongens nemen een belangrijke plaats in. Een puber van vijftien die kennelijk een hoop wil inhalen. Het is voor Corrie en Henk niet altijd even gemakkelijk want de meiden nemen het in alles voor elkaar op en dat geeft de nodige spanningen.
Op school gaat het prima. Het alleen reizen geeft geen problemen. Op de blokkendoos gaat het Voortreffelijk. Marieke haar begeleider daar is onderdeel geworden van de begeleidingsgroep. Begin september waren de meiden op Assen op uitnodiging van Misha en Jurgen van den Goorbergh. Een dag echt vip zijn heeft ook wel wat.

 Even terug

In oktober 2004 vertrokken met een groepje naar Hongarije. Samen met Olly en John, gingen ook Karin en Joke mee. En natuurlijk Szandra. Door autopech was de trip een dag korter dan gepland. Het was 4 uur in de nacht toen we aankwamen in Told snel Szandra geholpen met de bagage en zakken kleding. Later op die dag stond een reis naar Simian en Tarcea op het programma. Toen we haar tegen 11 uur ophaalden had ze bijna alle kleding al verdeeld onder haar dorpsgenoten. Ze had niet meer geslapen sinds 4 uur.

In de Roma nederzetting moest ze de indrukken verwerken. Maar ook was het haar taak om te vertalen en namen te verzamelen. Iedereen begon aan haar te trekken en haar met hun nood te overstelpen. Ook hier bleek haar aanpassingsvermogen.  Af en toe bekroop ons de twijfel: komt dit goed. In het volgende dorp loopt ze rond en zingt zacht een lied van Babi voor zich uit en even later horen we de kinderen van Tarcea zingen. Onvoorstelbaar en dan weet je het. Dit is Szandra. Een golf van respect gaat door ons heen.

 De derde periode in Nederland

Het afscheid deed pijn.
De twijfel was daar, maar zoals ze het zelf zei: "Als ik in Hongarije blijf wat dan?"
We beseffen ons is dit nog wel een vrije keuze. Een poosje is ze alleen met haar verdriet. Ze heeft het grootste deel van de reis geslapen. Terug in Nederland pakt ze snel de draad weer op. Ze raakt als een puber verstrikt in liefdes perikelen die normaal zijn voor meiden van 15. Ze kan amper omgaan met de aandacht die ze krijgt van jongens met blond haar en blauwe ogen. Ondenkbaar in Hongarije daar is ze een Gipsy daar ga je als blanke niet mee om. De jongens hier zijn weg van haar exotisch uiterlijk en vallen voor haar geflirt, met de hoofden op hol verliezen ze de realiteit uit het hoofd. Voor Corrie en Henk Uil moet het af en toe ook wel haast te veel worden met twee van deze meiden in huis.
Op school treft ze de groep van vorig jaar en dat vindt ze "vet gaaf".
Met de Engelse leraar dreigde een misverstand omdat ze geen engels wilde lezen. De man had even niet in de gaten dat ze nog maar 4 maanden in Nederland was. Hij kon het zich niet voorstellen en dat zegt iets van haar Nederlandse taal.
Van Jurrie Dijkhuis krijgt ze extra lessen Nederlands ook dat klikt goed en de vorderingen zijn merkbaar.

De komende periode van feestdagen zal niet de gemakkelijkste zijn. In januari gaan we weer naar Hongarije dan zal ze haar ouders weerzien en haar broers en zusje. Dan hopen we ook informatie te krijgen over de school mogelijkheden. Ze wil liever niet naar de school in Bihar Kerestes dat is wel duidelijk. Het waarom is niet echt helder.

 Szandra op de website van Ronduit

Op de Website van EO ronduit werd er aandacht besteed aan het verhaal van Szandra. In een forum kon erop gereageerd worden. Zo langzaamaan krijgt het verhaal steeds meer bekendheid. We hopen dat niet alleen dit verhaal maar ook de situatie van de Roma in Roemeni� steeds breder onder de aandacht komt. De reacties van de bezoeker spraken vooral van bewondering "Stoer" en "Wil je na een jaar wel weer terug?"

In januari even weer thuis

In Januari gingen we (Inge van de Blokkendoos, Jos�, John�s dochter ook van de blokkendoos, Richard dominee Geref. kerk Midwolda en John) met het vliegtuig vanaf Hamburg naar Budapest. Ben en Anja brachten ons naar het vliegveld.
We werden door Imre van het vliegveld gehaald.
Szandra kon weer een weekend thuis doorbrengen.
Het weerzien was erg emotioneel. Er was zoveel te vertellen.

Deze keer lekker de hele periode thuis daar was ze echt wel aan toe. Intussen waren wij op zoek naar een school en dat is ook gelukt.

In Beretty��falu staat een school waar ze 3 jaar op het internaat kan om de opleiding kinderverzorging te doen.
Daarna nog een optie op 2 jaar voor onderwijsassistente.

Een leuke bijkomstigheid is dat deze school contacten zoekt met een school in Nederland. We hebben de directeur beloofd voor hem uit te zien en contacten te leggen.

De vierde periode in Nederland

Szandra had al besloten om ook weer mee terug te gaan naar Nederland.
Het blijft altijd haar beslissing. We hadden afgesproken dat deze periode tot april wat nieuwe elementen zouden bevatten. De school bood niet meer die uitdaging omdat het programma steeds werd herhaald. Nu krijgt ze engelse les en dat vindt ze prachtig. In Scheemda volgt ze gitaarlessen ook dat gaat heel goed. Wel zoeken we nog een sponsor voor deze lessen. 5 Euro perweek Regelmatig logeert ze bij John en Joke om ook de familie Uil en Carolien de gelegenheid te geven hun eigen sociale leven weer wat op te bouwen voor als Szandra straks definitief naar huis gaat.

Wat opvalt is de groei die Szandra heeft doorgemaakt. Ze lijkt heel goed te beseffen dat je voortaan in twee werelden moet leven. In Hongarije zal ze Nederland erg gaan missen. Maar hier mist ze Hongarije en haar familie. Ze kan er open en eerlijk over praten.


Over haar opleiding is ze nu heel gemotiveerd. Ze weet wat ze kan en ze wil er echt voor gaan. Ze kan ook heel motiverend bezig zijn met leeftijdsgenoten in Hongarije.
Op de Blokkendoos is ze naar de peuters verhuisd en ook dat pakt heel goed uit. De collega�s zijn enthousiast over haar inzet. De Nederlandse lessen bij Jurrie gaan ook goed en als ze rustig iets wil vertellen worden het mooie Nederlandse zinnen. Als ze enthousiast is, is de kwaliteit minder maar nog steeds goed te begrijpen. Haar humor blijft ons verbazen. Samen met John heeft ze de reis van 9 april voorbereid en op internet heeft ze zelf de trein en bussen uitgezocht. Ze maakt dan handig gebruik van MSN-relaties uit Hongarije.

Een nieuwe school

Szandra heeft een de periode op het Menso Alting College in Groningen afgesloten en gaat tot half Juli naar het Ubbo Emmius college in Winschoten. Ze volgt daar in een klas met leeftijdgenoten een normaal lesprogramma. Haar taalvaardigheid is daarvoor goed genoeg en het leek Szandra en ons goed om nog een periode op een school te gaan die overeenkomt met wat ze straks in Hongarije tegenkomt. Tevens zal er extra aandacht worden besteed aan de engelse taal. De directie van van het Ubbo Emmius reageerde bij het eerste contact heel positief en na een aantal gesprekken en een kennismaking was alles in kannen en kruiken. Szandra gaat op de fiets naar winschoten. Ze ziet daar wel wat tegenop maar het is goed te doen en wat extra beweging kan geen kwaad. Het afscheid op het MAC kwam heel plotseling omdat eind maart bleek dat ze direct met een nieuw rooster kon meedraaien. De docenten kregen een roos van haar, ook de mannen dat vond ze wel erg vreemd maar ze kreeg al snel door dat ook mannen een roos weten te waarderen. Van de klasgenoten kreeg ze een bos bloemen. We kregen de toezegging van de nieuwe directeur dat we welkom zijn als de Directeur van de school in Hongarije hier te gast is.

Nederlandse les bij Jurrie

Al een hele tijd krijgt Szandra Nederlandse les van Jurrie Dijkhuis. ��n of twee uur per week. Behalve dat Szandra er erg veel van opsteekt is het ook erg gezellig.

  Een weekje Spanje

Gemakkelijk ging het niet de overgang naar de nieuwe school. Op de nieuwe school in winschoten meenden een aantal 4e klassers Szandra het leven zuur te moeten maken. Ze probeerden haar te pesten met het feit dat ze zigeuner is. De 2e wereld oorlog werd er bij gehaald. Erg onfris allemaal. Szandra heeft in de periode die ze nu in Nederland is gelukkig geleerd dat discriminatie een probleem is van degene die discrimineert en niet voor haar. Ze weet zich dan ook goed staande te houden. Met gerichte vragen weet ze de meiden de loef af te steken en komt er sterker uit.
Dan komt de voorjaarsvakantie. Een week naar Spanje. Met Inge, haar baas op de blokkendoos, en het gezin van Inge. Lang geleden fantaseerde ze met haar vader dat zij later naar een warm land zou gaan en dan een foto van haar onder een palmboom naar huis zou sturen. Nu is het zomaar zo ver. Deze vakantie was ook weer zo�n belevenis waarvan ze kon dromen. Zo�n droom waarvan je weet dat het eigenlijk nooit waar zal zijn. Ze had een geweldig mooie tijd daar met Merel. Veel op het strand liggen en lekker shoppen in mooie stadjes heerlijk uit eten. En natuurlijk onder palmbomen op het strand. Het weer was ook fantastisch.
Zij maakte haar eerste film. Dat werd meteen een hele bijzondere maar ook een mooie documentaire.